Onze wandelroutes
De wandelroutes in de Ardennen zijn net zo gevarieerd als de landschappen die ze doorkruisen. Of je nu op zoek bent naar een rustige wandeling midden in het bos, langs een rivier of door authentieke dorpjes, de Ardennen bieden je een veelheid aan keuzes! De routes zijn aangepast aan jouw niveau en jouw wensen.
Kies je wandeling, trek je schoenen aan en geniet van de vele paden!
'Petit Patrimoine' Franc-Warêt





“Het ‘Petit Patrimoine Populaire Wallon’ bestaat uit kleine bouwelementen die op zichzelf staan of deel uitmaken van een geheel. Ze werpen een licht op gebruiken, gewoonten of periodes uit het verleden.
Het kan bijvoorbeeld gaan om graven van lokaal historisch belang op begraafplaatsen, gevelkapellen, kapellen en kiosken, maar ook herdenkingsbomen, handpompen, voormalige wegwijzers, portieken van boerderijen, oorlogsmonumenten, sierkeramiek en glas-in-loodramen. Als getuigen van hun wortels creëren deze elementen een gevoel van verbondenheid en gehechtheid bij diegenen die ermee in contact komen. Het is dan ook belangrijk dat deze objecten in de openbare ruimte te zien zijn.”
Mathieu Bertrand, directeur van het Huis van Herinnering en Erfgoed van Beauvechain
Dit is het resultaat van twee jaar werk van een groep gemotiveerde vrijwilligers, gesteund door de gemeente Fernelmont, de Fondation Rurale de Wallonie en de GAL meuse@campagnes, in het kader van het Gemeentelijk Programma voor Landelijke Ontwikkeling. Tien wandelingen, één in elke deelgemeente, in de gemeente Fernelmont.
Deze wandelingen en de getoonde informatie zijn samengesteld en aangereikt door vrijwilligers met een hart voor erfgoed. Het is echter altijd mogelijk dat informatie onjuist, onvolledig of verouderd is. Neem gerust contact met ons op als dat het geval mocht zijn.

IGN Kaart

Luchtfoto’s / IGN

Hellingkaart (IGN Kaart)

Kaart 1950 / IGN

Stafkaart (1820-1866)

Open Street Map

Kerk van Saint-Rémi en omgeving
De kerk heeft drie klokken: een kleine, een middelgrote en een grote. De kleine klok dateert uit de 18e eeuw, de andere twee uit de naoorlogse periode. De originele klokken werden in 1943 namelijk door de Duitsers versmolten. Ze staan bekend als Aimée en Marguerite-Marie.
PILASTERS: de functie van pilasters bij de ingang van een gebouw was niet alleen decoratief, maar volgens het volksgeloof ook om te beschermen tegen boze geesten en om ongelukken te voorkomen.
WAPENSCHILD VAN BARON DE GROESBEEK: de kerk werd in de 17e eeuw gebouwd op initiatief van Paul-Jean de Groesbeek, op de fundamenten van een kapel uit de 16 e eeuw. In 1671 bracht baron de Groesbeeck de grafsteen van zijn ouders, Jean de Groesbeek en Hélaine d'Yve, onder in de vloer van het koor.
VOETSCHRAPERS
De naam zegt het zelf al: dit ijzeren beslag op voethoogte werd gebruikt om modder van schoenen te verwijderen. Het was vooral belangrijk bij het betreden van een gebedshuis. Voetschrapers werden voor het eerst gebruikt in de 18e eeuw, toen wegen nog niet geasfalteerd waren en voetpaden nog niet bestonden. Architecten lieten het concept los in 1930.
- AANLEGRINGEN
Deze ringen hebben door de eeuwen heen hun functie behouden. Ze werden gebruikt om paarden vast te maken tijdens het schoonmaken van de stallen of om ze klaar te maken om met de koets te gaan rijden. Sommige sieren nog steeds de gevels van huizen, zelfs als er geen paarden meer te bespeuren zijn. Houd uw ogen open!

Oorlogsmonument
Het dorp werd bezet door de Duitsers van 20 augustus tot 7 september 1914. De ligging van Franc-Waret was strategisch, gezien de nabijheid van het Fort van Marchovelette en het feit dat het dorp omringd werd door bossen. De Duitse troepen waren zeer wreed tegen de inwoners van het dorp, van wie sommigen naar Gelbressée vluchtten en vervolgens naar Namen, met de hulp van de pastoor. De achterblijvers verstopten zich in hooizolders en kelders of sloten zich op in hun huizen nadat ze getuige waren geweest van de slachtpartijen.

De voormalige pastorie - Chronogram, traliewerk en wapenschilden
Dit huis is eigenlijk de voormalige pastorie. Het dateert uit 1667 en staat net als de Saint-Remikerk staat het gebouw op de monumentenlijst (1955).
Hier ziet u een heel bijzonder chronogram waarmee we de bouw van de pastorie precies kunnen dateren.
Een chronogram (of chronograaf) is een inscriptie in proza of vers, vaak in het Latijn, waarvan de letters overeenkomen met getallen in een getalsysteem met letters (zoals het Griekse, Arabische of Hebreeuwse getalsysteem met letters). De letterwaardes worden gebruikt om de datum van een gebeurtenis te vormen.

Bron
Dit is een zichtbaar deel van de grote grondwatertafel die onder het dorp loopt. Dit verklaart de naam "Waret", wat "moeras, vochtige zone" betekent.

Privéhuis - Muurankers
Muurankers verschenen voor het eerst in de 15e eeuw en namen verschillende vormen aan. Hier ziet u bijvoorbeeld een hoefijzer. Hun oorspronkelijke functie was om de afstand tussen de muren op te vangen door een verbinding te maken tussen de balken en de gevel. Sinds de Tweede Wereldoorlog, met de komst van nieuwe bouwtechnieken zoals gewapend beton, hebben ze echter hun nut verloren. Vandaag worden muurankers nog steeds gemaakt voor puur decoratieve doeleinden.

Boerderij van Graux - Schampsteen
Deze steen is onderaan de koetspoort aangebracht om te voorkomen dat wielen van voertuigen de muren zouden beschadigen. Vroeger werden voertuigen namelijk getrokken door soms onrustige paarden en niet altijd even vaardige koetsiers.

Privéhuis - Herderinkopje
Aan de onderkant van de luiken ziet u de herderinkopjes die voorkomen dat de luiken klapperen in de wind. Vandaag is dit gebruik bij ons volledig verdwenen. De stoppers kunnen verschillende vormen aannemen: met of zonder hoed, met of zonder sjaal, een man, een hond of zelfs een paard. Ze worden vandaag de dag nog steeds verkocht voor puur decoratieve doeleinden.

De calvarie
De oorspronkelijke calvarie dateert uit de 16e eeuw, maar werd in de 20e eeuw gerestaureerd na een mijnexplosie in mei 1940. De beelden van Christus, de Maagd en Johannes werden intact teruggevonden. Een steen belandde door het dak van nr. 9 rue du Sart-Helman en een andere steen werd gevonden bij de Ferme de Graux.

Grensmarkering
Een grenssteen is een steen om de grens van een eigendom of grondgebied aan te geven. Soms zijn dergelijke stenen versierd met wapenschilden of initialen. Grensstenen of grenspalen kunnen ook worden gebruikt om afstanden op wegen aan te duiden.

La Régie de Franc-Warêt
Het gebouw is omgebouwd tot een gite voor toeristen en verschillende privé-evenementen. Er zijn echter nog enkele erfgoedelementen te zien: het oude naambord, de oude schuurdeur, de pilasters, de schampstenen en de poort.
Dit is een privéterrein, gelieve de binnenplaats niet te betreden.

Privéhuis
De gevel van het huis, een voormalige brouwerij, draagt de sporen van de verschillende veranderingen die in de loop der tijd hebben plaatsgevonden. Ook de kromming van de daken, die ooit van leem waren gemaakt om water af te voeren bij hevige regenval, is bewaard gebleven. De schuur werd vermoedelijk gebruikt als werkplaats voor de brouwerij en rechts van het gebouw is nog steeds een oude oven te zien.

Kasteel van Franc-Warêt
Dit 17e-eeuwse kasteel is nooit verkocht. Het is van generatie op generatie doorgegeven en is door huwelijken van familie veranderd (de Groesbeeck > de Croix > d'Andigné).
Aan de vijvers bij het kasteel bevindt zich een oude leisteengroeve die in de 18e en 19e eeuw werd geëxploiteerd. De groeve ligt nu volledig onder water.
KLOK
Dit is de hoofdgevel van het kasteel. Het midden van het gebouw, dat iets naar voren is geplaatst, heeft drie verdiepingen met daarboven een driehoekig fronton op een band met een klok.
FONTEIN
De fontein is gebeeldhouwd in arduin en siert de zuidelijke binnenplaats van het kasteel.
ZUILKAPEL
Aan de rand van het kasteelbos staat de 19de-eeuwse zuilkapel van Sint-Antonius, gemaakt van kalksteen.
POORTEN EN AFSLUITINGEN
Aan de voorkant van het kasteel bevinden zich authentieke smeedijzeren poorten met klassieke verlichting. Het is onmogelijk om het kasteel te betreden dankzij de poorten langs de afsluitingen.
RELING
De smeedijzeren reling, het middelpunt van de gevel van het kasteel, sluit mooi aan bij de poorten.
WINDWIJZERS
Windwijzers worden in de eerste plaats gebruikt om de windrichting aan te geven maar werden vroeger ook gebruikt om de sociale status of functie van de bewoner aan te duiden.
De inwoners van Franc-Waret hebben de bijnaam "mougneûs d'riz" (rijstboeren) gekregen omdat ze na een periode van hongersnood een grote hoeveelheid rijst kregen van de gravin van Croix.

Voormalige waterput
Dit is een privéput, iets wat vroeger vrij zeldzaam was. De meeste huishoudens moesten water halen uit openbare putten, een taak van vrouwen en kinderen. Het was noodzakelijk om één of twee keer per dag water uit de put te halen, en dat het hele jaar door.
Het prachtig gerenoveerde huis heeft zijn oude vakwerk behouden.

Privéwoning - Muurankers
Tijdens uw wandeling zult u een aantal muurankers hebben gezien. De ankers op dit gebouw (nr. 12) zijn bijzonder opmerkelijk.

Kasteelpoort
De toegangspoort tot het kasteel dateert uit het einde van de 19e eeuw en biedt een ononderbroken uitzicht op het kasteelterrein.
Dit park is privé en hoort bij het kasteel. Met toestemming van de eigenaars kunt u terug in de richting van de kerk stappen. We vragen u echter om het terrein te respecteren en op het pad naar de kerk te blijven. Bedankt voor uw begrip.